06 Şubat 2016 Cumartesi

Raperîn ile Röportaj

Kürt Müziğinin yeni sesi olan Raperîn ile röportaj yaptık.

27 Temmuz 2012 Cuma 16:30
Raperîn ile Röportaj

Kürt müziği denilince ilk akla gelen Serhad Bölgesi’nin dengbejleridir. Bu bölgenin dağlarından, ikliminden, insanlarından ve kültüründen ilham kaynağını alarak  batı bölgesinde, İzmir’de modern kültürün içinde kendine özgü bir üslup yaratan Raperîn röportaj konuğumuz oldu.

Hakkında çok fazla bir şey bilmediğimiz Raperîn’in kim olduğu ile ilgili internet sayfalarında bir araştırma yaptığımızda karşımıza çok güzel özetlenmiş kısa bir biyografi çıkıyor:”Serhad'ın Wan ilinde, boran fırtınalı bir akşamüstünde, kümes gibi bir evde dünyaya gelmiş iki abisinin tek kız kardeşi, ana-babasının biricik kızı olarak, ülkenin bir ucundan diğer ucuna gide gele tamamlamış eğitimini, ama aklı fikri müziğe takılıymış… Kürtçe'yi anadili iken, evinde öğrenemeyen Raperîn, liseden itibaren belirginleşen etnik kökeni kurcalama sürecinde, kendi çabalarıyla öğrenmeye başlamış anadilini... “Gel were, git here, kapı dere, eşek kere”den başka bir şey bilmeyen Raperîn, ferhenglerle, çevresinde gördüğü nineleri-dedeleri tutup konuşturarak öğrenmeye çalışmış anadilini... Tam anlamıyla öğrenememesine rağmen tutturmuş Kürtçe beste yapacağım, Kürtçe okuyacağım diye, bu şevkle gayet iyi de öğrenmiş ''anadil''ini... Kürtçe şarkılar söylemeye, besteler yapmaya ve yaptıklarını halkının beğenisine sunmaya başlamış... Raperîn; halkın, çocuklarının çığlığı olmak, bu çığlığı dünyaya duyurmak ister... İşte böyle Raperîn'in '' bir varmış, bir yokmuş'' lu hikayesi...”

Bizde, Raperîn’i tanımak ve Kürt Müziği ile ilgili düşüncelerini öğrenmek amacıyla bu röportajı gerçekleştirdik. Röportaj isteğimizi kırmadan sorularımıza vermiş olduğu içten cevaplar için kendisine teşekkür ederiz.

ALBÜMÜ DİNLEMEK İÇİN TIKLAYINIZ

Behcet ÇİFTÇİ / Mezopotamya

 

Öncelikle herkesin en çok merak ettiği soru ile başlayalım isterseniz. Raperîn kimdir? Bize kısaca kendinizden bahseder misiniz?

Raperîn 30 Aralık 1985 yılında Wan’da doğmuş, İzmir ile Wan arasında mekik dokuyarak büyümüş, asimilasyon politikalarından nasibini alarak dilini sonradan öğrenmek zorunda kalan bir Kürt kadınıdır.  Şu an müzisyenlik hobisinin yanında akademisyen olarak çalışmaya devam etmektedir.

 

Eskiden Mezopotamya coğrafyasında dengbêj kültürü üzerine kurulu bir gelenek vardı. Bu gelenek içerisinde hemen hemen her Kürt, bu müzik kültürünün içinde bulurdu kendini. Siz müzisyenlik serüvenine nasıl başladınız?

Evet, sizin de dediğiniz gibi dengbêj kültürünün etkisiyle müziğe bir adım yakın doğduğumuz konusuna katılıyorum. Benim ayrıca genetik ya(t)kınlığımın olduğunu düşünüyorum müziğe… Müzisyen bir ailede büyüdüm. Bütün kardeşlerim müzisyendir.

 

Geleneksel Kürt müziğinin yerine batı müziği her alanda kendini göstermeye başladı. Yorumladığınız şarkılarda doğu ile batı müziğinin harmanlanmış bir hali ortaya çıkıyor. Siz müziğinizi nasıl yorumluyorsunuz veya hangi kategoride değerlendiriyorsunuz?

Aslında tarzım sorulduğunda batı diyorum, fakat sizin gibi sıkı gözlemciler bana doğu-batı sentezi yorumladığımı söylüyor son zamanlarda. Kürt müziğinin dünyaya daha kolay yayılması açısından modern batı müziklerine yoğunlaşılması gerektiği kanaatindeyim, elbette geleneksel Kürt müziği terk edilmeden…

 

Kürt müziğini geçmişten günümüze değerlendirebilir misiniz? Bugün yapılan müzik hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Kürt müziği dengbêjlik ekseninde gelişmiştir tarihinden bu yana. 90’lı yıllarda Komlar vasıtasıyla Kürt müziği, dengbêjlik ekseninden kopmadan geleneksel bir çerçeveye büründü. Bu kültür hâlâ devam etmekle beraber son dönemde solo albümlere ağırlık verilmektedir. Kürt müzisyenler, özellikle batı müziğin her tarzına başarıyla yönelmektedir.

 

1990 sonrası, Kürt müziği protest tarzda yapıtları daha çok üretmeye başladı. Bunda toplum olarak yaşadığımız zorlukların etkisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Muhakkak ki yaşadığımız zorluklar protest müziği güçlendirmiş durumda, samimi duygularla ve hakkıyla bu tarz müziği icra edenler olduğu gibi bahsettiğimiz acıları ve hassasiyetleri sömürerek ticari amaçlı icra edenler de ortada ne yazık ki. Kanımca, Kürt müziği muhakkak mesaj vermelidir, siyasi durumdan bağımsız gelişmesi doğru değildir, fakat dozunda…

 

Dengbêjlik geleneğinde kadınlarımız giderek daha çok etkin rol almaya başladı. Bunda, son yıllarda yaşanan, kadınlarımızın sosyal hayata daha aktif olarak katılmasının etkileri muhakkak vardır. Siz de modern Kürt kadının bir temsilcisi olarak kadınlarımızın modern toplumdaki konumları hakkında neler söyleyebilirsiniz? 

Giderek değişen ve gelişen bir dünyada yaşıyor olmamızın etkisiyle Kürt kadınının toplumdaki rolleri de artmaya başladı. Eskiden İslam inancındaki ‘’kadının sesi haramdır’’ düşüncesinin etkisiyle sanıyorum, halkımız kadınlarının sesini bırakın şarkı söylerken, toplumda konuşurken bile duymak oldukça zordu. Meryemxan, Eyşe Şan gibi devrimci kadınlarımız sayesinde bu görüş kırıldı. Kadınlarımız müzik dahil bütün sosyal-kültürel etkinliklerde yer almakta…

 

“Raperîn” Kürtçe’de isyan demek. Anadilinden başka bir dile sürgün olan herkes gibi siz de sıkıntılar yaşadınız. “Raperîn”  bu anlamda bu sürgüne bir isyan mı?

Raperîn daha iyi tasvir edilebilir miydi diye düşündüm bir an… Kesinlikle Raperîn, boş çıkmayan asimilasyon çalışmalarına isyan niteliğinde bir tepkidir.

 

Bu sıralarda “Xapînok” adlı bir albüm çalışmanız var. Albüm ile ilgili çalışmalar hangi aşamada ve nasıl gidiyor?

Albüm şu an mix-mastering aşamasında, yani çıkmaya oldukça yakın durumda ve benim içime sinen bir çalışma oldu. 12 parçadan oluşan albümde 9 eser bana ait, diğer 3 eser de daha evvel duyulmamış şarkılar. Albümün geneli batı, doğu sayılacak 2 eser de albümde mevcut.

 

Dinleyicilerinizin sizden konser talepleri var. Ağrı ve İstanbul’daki konserlerde insanların size karşı tepkileri nasıl oldu? Konserlerin bundan sonra devamı gelecek mi?

Evet, son dönemde konser talepleri arttı ve albüm sonrası turne şeklinde konserler düşünüyoruz. Ağrı ve İstanbul’dan çok güzel tepkiler aldım, her konserde dinleyenlerimin memnuniyetini iki kat artırmayı umuyorum.

 

Müziğinizi yaparken tarz olarak etkilendiğiniz veya model aldığınız bir sanatçı var mı?

Çok beğenerek dinlediğim, hayran olduğum bir çok sanatçı var elbette. Ama tarzını benimseyerek model aldığım kimse yok.

 

Raperîn şarkı söylemediği zamanlarda ne yapar?

 Raperîn’in bir zamanlar oruçluyken bile durmadan şarkı söyleme hastalığı vardı,  sanıyorum yaşlanmaya başlayınca bu hastalık biraz duruldu. İşimle ilgileniyorum, evimle, çok  az olan dostlarımla…

 

Hobileriniz ve sizi tanımlayacak özelliklerinizi de bilmek isteriz.

En büyük hobim malumunuz olduğu üzere müzik, sonraki ise adrenalin deposu eğlenceler; lunaparktan çıkmayan biriyim. Adrenalin sporlarını da oldukça severim, her ne kadar yapma imkanını pek bulamasam da… İnatçı bir yapım var, oldukça duygusalım, idealistim, olduğu gibi görünen (bundan hep zarar görsem de) biriyim.

 

En büyük hayaliniz ve gerçekleştirmek istediğiniz projeleriniz nelerdir?

En büyük hayalim öncelikle mutlu bir aile hayatına sahip olmak, bir de Kürt müziğini elimden geldiğince dünyaya duyurmak. Diğerlerini gerçekleştirmiş durumdayım.

 

Şu anda yaptığınız işin dışında ne iş yapmak isterdiniz?

İşim bana çok uygun aslında, sanırım arkeolog da olabilirdim. Bir de psikoloji ile çok ilgiliyim, zaten alanım bundan uzak değil. Bunun  dışında ev hanımı olabilmeyi çok isterdim.

 

Son olarak eklemek istediğiniz bir şeyler var mı?

Sizlere, bu röportaj vesilesi ile beni tanıtmak istediğiniz için çok teşekkür ediyorum… 

Raperîn’in facebook sayfası: 
https://www.facebook.com/raperina.kurdan

                                 https://www.facebook.com/Raperinafun




 

Bu habere yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    EN ÇOK YORUMLANANLAR
    BUGÜN
    BU HAFTA
    BU AY
    SAYFALAR
    KARİKATÜR
    SENDE YAZ
    Ziyaretçi Defteri
    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    Ziyaretçi Defteri
    ARŞİV